نکاتي پيرامون توليد مثل در اسب
بهتر است كه همة اسبداران تا حدي از توليد مثل اسب آگاهي داشته باشند. بيترديد امروزه بر شمار علاقمندان به پرورش اسب بويژه پوني، افزوده ميشود. اغلب، پس از اينكه فرزندان خانواده دوران خردسالي را پشت سر مي گذارد، اين پرسش مطرح ميشود كه با پوني چه بايد كرد. پوني را مي توان فروخت، ولي معمولاً تا آن موقع به صورت عضوي از خانواده درآمده و هيچكس تمايلي به فروش آن ندارد. اگر ماده باشد، نخستين كار بارور كردن اوست.
نخستين سؤال اين است كه بايد از چه سيلمي استفاده كرد؟ طبيعي است شما نرياني خوش تركيب و خوش ركاب را بر ميگزينيد، ولي مهمتر از هر چه ديگري خلق و خوي نرياد است. هيچگاه نبايد از يك نريان بداخلاق براي اين كار استفاده كرد؛ چرا كه تقريباً همواره اين عيب بزرگ از نسلي به نسل ديگر منتقل ميشود. يك پوني بدخلق و شرور نه تنها باعث دردسر است، بلكه ميتواند خطري جدي براي مربيان و همچنين بچهها به شمار آيد.
پس از انتخاب نريان مناسب، اين سؤال پيش ميآيد كه جفتگيري چه زماني بايد صورت بگيرد؟ در مورد اسبهاي اصيل كه به منظور شركت در مسابقات اسب دواني پرورش داده ميشوند، بهتر است كره اسب تا حد امكان نزديك به آغاز سال ميلادي (دي ماه) به دنيا آمده باشد اين بدان علت است كه در اسبهاي تروبرد سن كره را از دي ماه هر سال حساب ميكنند. (در ايران بهار مبناي محاسبه است)، اگر اسب شما در گروه اسبهاي دو ساله در مسابقه شركت كند، همواره اين يكي دو ماه بالاتر بودن سن اسب يك مزيت مي باشد.
اما در مورد پونيها و اسبهايي كه به منظور كار در مزرعه و يا شكار از آنها استفاده ميشود، اين موضوع مصداق نداشته بهتر است كرة آنها زماني متولد شد كه هوا خوب و چراگاه سرسبز است؛ يعني بسته به اينكه در جنوب يا شمال كشور هستيد، كره در فاصلة بين نيمة اول ارديبهشت ماه تا اوايل تيرماه به دنيا بيايد.
طول دورة آبستني، يعني مدتي كه كره در رحم مادر قرار دارد (فاصلة بين جفتگيري ماديان و تولد كره اسب)، تقريباً يازده ماه است، هر چنئ كه موارد معدودي ممكن است كره يك يا دو هفته زودتر يا تا يك ماه ديرتر متولد شود. بنابراين اگر ميخواهيد كره در ارديبهشت ماه به دنيا بيايد، بايد جفتگيري در خردادماه انجام شود.
ماديان هر سه هفته يك بار فحل ميشود و به مدت دو يا سه روز فحل ميماند و تمايل به جفتگيري با نريان را از خود نشان ميدهد. طي اين مدت، در بدن ماديان، سلول جنسي ماده يا تخمك از تخمدان آزاد ميشود. آبستني مستلزم تركيب اين تخمك با اسپرم نريان است.
سلولهاي جنسي نر تقريباً بيست و چهار ساعت زنده مي مانند؛ چنانچه آنها در اين مدت با تخمك برخورد نكنند، جفتگيري بيحاصل خواهد بود.
بهترين زمان جفتگيري ماديان، ساعتهاي پايان دورة فحلي است. كه احتمال آزادشدن تخمك بيشتر از هر زماني ديگر است. البته بهترين و عمليترين شيوه اين است كه در اين مرحله با دامپزشك خود مشورت كنيد. چه بسا او تصميم بگيرد كه ماديان را از طريق مقعد معاينه كند و فوليكولهاي رسيدة تخمدانها را پاره كند تا اطمينان حاصل شود كه تخمك پيش از جفتگيري آزاد شده است.
بهتر است كه چهل تا شصت روز پس از جفتگيري دامپزشك خود را فرا بخوانيد تا از ماديان خون گرفته و آن را از نظر تأييد آبستني آزمايش كند. نمونة ادرار را نيز ميتوان سه تا چهار ماه پس از جفتگيري بدين منظور آزمايش كرد.
در طول مدتي كه ماديان آبستن است، بايد به خوبي نگهداري شود و از تغذية مناسب هم برخوردار باشد تا كره اسبي سالم و نيرومند داشته باشيد
منبع مطالبhttp://babak-dvm.blogfa.com/










تاريخچه اسب
حدود 50 ميليون سال پيش، موجودات كوچكي به اندازه سگ كه 4 انگشت در پاهاي جلويي و 3 انگشت در پاهاي عقبي داشتند، در جنگل پيدا شدند. چندين هزار سال گذشت تا اين موجودات به شكل و شمايل اسبهاي كنوني درآمدند. غارنشينان از گوشت اين موجودات و شير آنها به عنوان غذا استفاده ميكردند. بعد متوجه ميشدند كه ميتوان از آنها براي حمل و نقل هم استفاده كرد. به اين ترتيب اسبها براي حمل سربازان و كالسكهها به كار گرفته شدند و سپس براي حمل سكهها و شاهان ممالك از آنها استفاده شد و كمكم نيز سواركاري به عنوان يك رشته ورزشي جذاب شناخته شد

براي نخستين بار در منطقه فسيلي مراغه فسيل خانواده اسبها يافت شد

مجري طرح تحقيقاتي فسيلهاي مهره دار در منطقه فسيلي مراغه گفت: طي تحقيقات انجام شده بر روي مهرهداران منطقه فسيلي مراغه براي نخستين بار در اين منطقه فسيل خانواده اسبها(هيپاريونها) يافت شد.
دكتر زين العابدين پورابريشمي ، روز يكشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: اين فسيلهاي جديد كشف شده مربوط به گونههاي " " Oquini ، " " Goorisiو " " Sphenodusاز هيپاريونها است.
او گفت: كشف اين فسيلها تا زمان حاضر به غير از آمريكاي شمالي در جاي ديگري از جهان گزارش نشده است.
او افزود: با كشف اين فسيلهاي جديد سن سازند مراغه تا ۱۳ميليون سال پيش نيز ميرسد.
در منطقه فسيلي مراغه كار حفاري در چهار بخش بالغ بر يك هزار مترمربع انجام يافته كه در طي آن قطعات فسيلي از خانوادههاي اسب ها، كرگدنها، فيلها، آهوها و زرافهها كشف ، استخراج و شناسايي شده است.
شهرستان ۲۵۰هزار نفري مراغه در جنوب غربي استان آذربايجان شرقي واقع است
اسب سواري



در تمدنهاى دورهٔ باستان، از اسب ـ اين چهارپاى سربلند و تيزپا ـ بسيار استفاده مىشده و بهويژه در جنگها و لشکرکشىها، اسب عامل اصلى بوده است.
در جنگهاى باستان، هر يک از دو لشکر که اسب بيشترى در اختيار داشت و بهتر مىتوانست از آن استفاده کند، امکان بيشترى براى پيروز شدن داشت.
با اختراع چرخ و بهوجود آمدن ارابه، وجود اسب در کشيدن ارابه اهميت بيشترى يافت. در ارتش فرعون مصر، ارابههاى جنگى نقش اصلى را داشتند. در اين ارابههاى سبک ولى محکم، جنگجويان مىايستادند و در همان حال حرکت به تيراندازى و پرتاب نيزه مىپرداختند.
قدرت تمدن پارت مديون چابکسواران آن بود. مهارت جنگاوران اسبسوار پارتي، در دنياى باستان، زبانزد بود. سواران پارتى مىتوانستند در همان حال که تاخت و تاز مىکنند از پشت اسب با تير و کمانهاى خود با دقت کمال تيراندازى کنند.
در نزد ايرانيان باستان، اسب بهقدرى محترم بود که کلمهٔ اسب را به نام خود مىافزودند، همچون: تهماسب، جاماسب، لهراسب، گرشاسب، ارجاسب، گشتاسب.
بهدليل همين توجه و اهميت است که اسب در زبان فارسي، نامهاى مختلفى هم دارد. همچون: توسن، سمند، بارگي، بادپا، تيزتک، تکاور، بلندپاي، راهوار و...
بعد از ورود اسلام به ايران، بهدليل توجهى که دين اسلام به اين ورزش داشت اسبسوارى همچنان رونق خود را در سرزمين ما حفظ کرد
ذوالجناح
اسب ، مركب وفادار انسان در طي زمان از گاه اسطوره و در متن متون مبتني بر خيال آباد تا اقليم واقعيت و زندگي روزمره انسان ها ـ ميشه ايام از لحاظ سرسپاري به راكب و تندروي و تيزگامي و نجابت ـ معروف بوده است . در جنگل ها همدم ، در سفرها همراه و در ذكر صفات همنفس با نيكنامي قلمداد شده است .
ذوالجناح اسب تندروي مشهور حضرت سيدالشهدا در واقعه كربلا بوده و هم رديف اسبان صاحب نامي همچون براق ( اسب رسول الله ) ، دولدول ( مركب حضرت علي ) و ... ورد زبان نام آوران بوده است . اسبي به غايت زيبا و بي نهايت چالاك و در وفاداري كهن سرمشقي براي اسبان جنگي محسوب مشده است .
گويند هديه رسول الله به دردانه و جگربندش ـ حسين ـ بوده با سينه اي ستبر ، گرده باريك ، دو دست و دو پاي كشيده ، چشمان شهلا و تيز بين ، يال فروهشته ، شيهه اي رعدگون ، در تيزگامي پران و در نجابت نمونه اعلا بوده است .از اين جهت اين را همچون تندر به حركت درآمده ذوالجناح گفتند .
نام ذوالجناح با افسانه و واقعيت در آميخته است . گويي اسبي زبان دان با دريايي از احساس و پگاه صلح نجيب و به هنگام رزم رشيد و در اصالت بي نظير به حساب آمده است .
نژاد اسب باستاني ايراني منقرض نشده است
اسبهايي از نژاد اسب باستان ايراني كه تصور ميشد هزار سال است منقرض شده، در "راتلند" (Rottland) آمريكا به نمايش گذاشته خواهد شد.
به نوشتهي روزنامه گاردين، تصور بر اين بود كه نژاد اسب ]معروف به [خزر كه در دنياي باستان براي مسابقه و نبرد به ارابه بسته و به عنوان هديهاي ارزشمند به پادشاهان و امپراتوران پيشكش ميشد، در همان دوران باستان منقرض شده است.
نقاشيهايي از اين اسب نادر را ميتوان روي پلاكهاي سفالي سه هزار ساله در موزه بريتانيا و روي مهر داريوش كبير ديد. احتمالا در زمان داريوش از اين اسب براي كشيدن ارابهها در جنگ، استفاده شده است.
در سال 1965 اسبي كوچك و زيبا در روستايي دورافتاده در سواحل درياي خزر در ايران كشف شد كه براي كشيدن گاري از آن استفاده ميشد. لوييز فيروز، همسر يكي از پسران رضاشاه، اين اسب را براي فرزندانش خريداري كرد. او دريافت اين اسب از نژادي نادر با كيفيتي عالي است، بنابراين سه اسب ديگر از آن را خريداري كرد. بعدها اسبهايي وحشي از اين نژاد در كوههاي همان منطقه كشف شد.
حال كه نزديك به چهل سال از آن زمان گذشته است با استفاده از آخرين پيشرفتها در زمينهي بررسي دي.ان.اي، زيرگونههاي ديگري از اين نژاد كشف شده كه ميتوانند تنوع ژنتيكي و بقاي اين نژاد را تضمين كنند.
رييس انجمن جهاني اسب خزر، پت بولز، كه در راتلند آمريكا زندگي ميكند و 16 اسب از اين نژاد دارد از 11 تا 13 ماه اوت كنفرانسي برگزار كرد كه لوييز فيروز نيز در آن سخنراني كرد. علاقهمندان به اين نژاد از اسب به بررسي برنامه جديدي براي پرورش آن خواهند پرداخت و در روز 14 اوت نمايشگاهي از اين اسبها برپا شد.
بولز ميگويد با آن كه اسب خزر از اسبهاي معمولي جثهاي كوچكتر دارد به اندازه همين اسبها سريع است. بولز ميافزايد: «اين اسب قامتي ظريف و استخوانهايي نازك اما سخت دارد، و به اسب پوني شباهتي ندارد. اسب خزر ظريف و خوشتركيب و سريع است.»
قيمت هر يك از اين اسبها از نژاد خالص بين 2 تا 3 هزار دلار است و تاكنون 1300 راس از آنها در انجمن اسب خزر ثبت شده است، اما از تعداد اسبهاي وحشي سرگردان در ايران، اطلاع درستي در دست نيست


